یازیچی

تب مطبوعات محلی در آذربایجان غربی از اوایل شروع دولت اول اصلاحات بالا گرفت. در اورمیه به جز بر امانت که از سال 70 منتشر می شد تقریبا هیچ نشریه محلی دیگری نبود. تا اینکه در اوایل روی کار آمدن دولت اصلاحات، هفته نامه «پیام ارومیه» به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی مهران تبریزی پا به عرصه وجود نهاد.

خانواده تبریزی(مهران ومهرداد) تا آن زمان بیشتر با روزنامه سلام شناخته می شدند و بعدها سرپرستی روزنامه آریا را هم گرفتند.

پیام ارومیه مدتی بعد با تغییرنام به «نوید آذربایجان» فعالیت خودش را ادامه داد.

دیگر هفته نامه محلی آذربایجان غربی که در آن زمان منتشر می شد،فردای ما به صاحب امتیازی یوسف پیربوداقی و مدیرمسئولی ناصر حضرتی بود. حضرتی بعد از یک دوره از این نشریه جدا و پیربوداقی راسا مدیرمسئول نشریه خود شد.

فردای ما هم از سال 77 پابه عرصه وجود نهاد و تا امروز یکی از پایدارترین نشریات محلی آذربایجان غربی است.

به جز امانت که بدون سبک و سیاقی خاص و البته بعد از دوران سختی که بر سر صاحب امتیاز و مدیر مسئولش به سبب پرونده های قضایی رفت، منتشر می شد، دیگر نشریات(نوید آذربایجان-فردای ما) مکتب و خطرمشی خاصی را در فعالیتشان دنبال می کردند.

نوید آذربایجان گام در مسیر هویت طلبی و پرداختن به مباحث قومی و مطالبات قانونی آذربایجانیان گذاشت و فردای ما بیشتر تحلیل ها و مقالات سیاسی همسو با جریان حاکم را نگاشت.

در این میان نشریه ای هم بود که هرچند در ابتدا سروصدای زیادی به راه نیانداخت اما درون تحریریه کوچک و تنگ و نقلی اش روزانه سروصدای زیادی برپا بود.

هفته نامه قانون که بعدها با شعار« صدای مردم بالاتر از قانون است» به «صدای ارومیه» تغییر نام داد به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی محمدرضا خادم شمس در سال 1377 مجوز انتشار گرفت و علاوه بر پنج برادر و یک پدر با نام خانوادگی خادم شمس که در نشریه صاحب نام و عنوان بودند، شناسنامه صدای ارومیه اسامی خبرنگاران و نویسندگان جوان زیادی را به خود دید که بعدها زمینه ساز تحولات شگرفی در فضای مطبوعاتی و فرهنگی آذربایجان غربی شدند.

نگارنده از این جمع چند ده نفره که اسامی تعداد معدودی را به خاطر دارد با عنوان «حلقه صدای ارومیه» یاد می کند بویژه آنکه با آغاز زمزمه های تشکیل شورای سیاستگزاری اولین روزنامه آذربایجان غربی می شود نام تعدادی از افراد این حلقه را یافت.

البته ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که همه سه نشریه متولد شده در دوران اصلاحات بعدها با روی کار آمدن دولت نهم و دهم دچار مشکلات امنیتی، حرفه ای و قضایی شدند. نوید آذربایجان توقیف شد، صدای ارومیه لغو امتیاز و فردای ما تا آستانه توقیف پیش رفت.

امانت نیز چندی به اجاره جریان نزدیک به دولت درآمد.

برخی از اسامی فعالین سابق هفته نامه صدای ارومیه به قرار زیر بود:

محمدرضا خادم شمس: لیسانس علوم سیاسی- دبیر تاریخ دبیرستانهای ارومیه. از همین دبیرستان طالقانی چند نفر از شاگردانش را برای همکاری در نشریه اش دعوت کرده بود. وی را می توان بنیانگذار واژه ای بنام«تحریریه» و « سرویس» در نشریات محلی دانست. در نشریه وی هر صفحه و هر موضوعی مسئول و دبیر خاص خودش را داشت. هرچند کیفیت صدای ارومیه در اویل بالنسبه کمتراز دیگر هفته نامه های محلی بود اما کمیت و تربیت نیرویی که صدای ارومیه کرد در تاریخ مطبوعات استان ماندگارش کرد.

رضا شمس: سردبیر. پیش از این سابقه چندانی در مطبوعات نداشت اما با صدای ارومیه اوج گرفت. رضا بعدها سردبیری یک مجله اقتصادی را بر عهده گرفت.

عباس حسین پور: جزو اولین های صدای ارومیه است که خیلی از کارکنان نسل دوم و سوم این نشریه چندان نمی شناسندش.دستی در طنز منتقدانه دارد و هر از گاهی ترنمی و شعری نیز می نویسد.این روزنامه نگار همیشه ناراضی، منتقد همیشگی است که در نشریاتی چند مانند نوید آذربایجان،ندای آذربایجان، احرار، شمس تبریز،خوی،آذر اندیش، حیدر بابا و...فعالیت داشته و حضور او در برهه ای در نشریه توقیف شده صدای ارومیه  پررنگ تر از دیگر نشریات به نظر می رسد.

او 25 سال است که قلم می زند و عضو انجمن روزنامه نگاران آذربایجان شرقی نیز هست. مدتی است که این یار قدیمی صدای ارومیه ، با سایت آینا نیوز نیز همکاری دارد.

پیمان رضایی: خبرنگار . او از شاگردان محمدرضا در دبیرستان طالقانی بود. رضایی از اولین خبرنگاران صدای ارومیه بود که سال 78 از این نشریه جدا شد. او علاوه بر کار خبری به تبلیغات نشریه نیز کمک می کرد. پیمان رضایی بعد از اینکه سال 78 از این نشریه جدا شد مجتمع تبلیغاتی آفتاب ارومیه را تاسیس کرد. او دراین دفتر علاوه بر کار تبلیغاتی سرپرستی روزنامه های متعددی چون ابرار، سیاست روز،ملت و ... را بر عهده داشت.

رضایی سال 79 هفته نامه ندای سلدوز متعلق به سیدحامد مدنی فرماندار سابق نقده را سردبیری کرد. ندای سلدوز را باید اولین نشریه محلی رنگی در تاریخ آذربایجان غربی دانست.این نشریه بعدها به «الدوز» تغییر نام داد.

رضایی بعدها مجتمع تبلیغاتی «شرق» و «مجتمع چاپ دیجیتال آفتاب ارومیه» را تاسیس کرد. وی هم اکنون یکی از فعال ترین چاپخانه داران ارومیه است و بازرس تعاونی مسکن مطبوعات آذربایجان غربی نیز محسوب می شود.

کاوه خلیلی فر: خبرنگار و بیشتر عکاس صدای ارومیه. او هم همانند رضایی سال 78 از این نشریه جدا شد. خلیلی فر با فراگیری اصول طراحی در فضای فتوشاپ و کورل جزو اولین طراحان 4 رنگ در ارومیه محسوب می شود که اولین کارهایش را در مجتمع آفتاب ارومیه و همراه پیمان رضایی آغاز کرد.

خلیلی فر یک چند کانون تبلیغاتی «کارنگ» را تاسیس کرد و امروز مدیر مجتمع چاپ و خدمات تبلیغاتی «ماندگار» است.

بهرام اسدی: شاعر و نویسنده نام آشنای ارومیه و مدیر انتشارات «یاز» یک چندی دبیری صفحه ترکی صدای ارومیه را برعهده داشت. او در این صفحه علاوه بر انتشار مقالات و مطالب و اخباری به زبان ترکی برای کودکان نیز مطالب جذاب و ویژه ای تدارک می دید. اسدی مولف و نویسنده چندین و چند کتاب به زبان ترکی است که از آن جمله است داستانهای ده ده قورقود و زندگینامه بسیاری از بزرگان و مشاهیر آذربایجان از جمله کاظم خان قوشچی. وی همچنین قرآن را نیز به زبان ترکی آذربایجانی در دست ترجمه داشت.آماده سازی  اولین تقویم به زبان ترکی از آثار ماندگار بهرام اسدی است که صورت لایی صدای ارومیه دو نوبت در آغاز سال نو منتشر شد.

سیدهادی وقفی: دانشجوی رشته تاریخ دانشگاه آزاد شبستر که برای تامین هزینه تحصیلش مقالاتی برای صدای ارومیه می نوشت، بعدها شد یکی از پرسروصداترین روزنامه نگاران استان که سراز ینگه دنیا درآورد.

وقفی ابتدا برای این نشریه مقالات سیاسی می نوشت و کارش آنقدر بالا گرفت که به دبیری سرویس سیاسی و بعدها دبیری تحریریه رسید. او در سال 79 و همزمان با موج دوم جدایی خبرنگاران و نویسندگان صدای ارومیه از این نشریه جدا و هفته نامه کوشا را بهمراه دونفر دیگر از جدا شدگان تاسیس کرد و خودش به مدت کوتاهی شد سردبیر کوشا.

وقفی در کوشا نیز چندان دوام نیاورد و سال 80 مجددا به صدای ارومیه بازگشت. بازگشت دوباره وقفی به این نشریه توام شد با شروع موج پرونده های قضایی علیه این نشریه، مدیرمسئول و شخص هادی وقفی.

وی بعد از صدور حکم محکومیتش از سوی دادگاه انقلاب، از کشور گریخت و امروز تبعه کشور کاناداست.

پرونده هایی که به سبب انتشار مطالب سید هادی وقفی در دادگاههای عمومی و انقلاب تشکیل شد موجب توقیف و نهایتا لغو امتیاز صدای ارومیه نیز شد.

حامد عطائی: شروع کارش در این نشریه با کاریکاتور و مطالب و یادداشتهای طنز همراه بود. وی را می توان بنیانگذار «کاریکاتور» در دوران روزنامه نگاری نوین آذربایجان غربی دانست. عطائی بعدها به سرویس خبر و گزارش صدای ارومیه هم راه یافت و علاوه بر خبرنگاری و تهیه گزارش، مقالات اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و هنری و سینمایی نیز برای این نشریه می نوشت.

وی در سال 79 از صدای ارومیه جدا شد و نشریه کوشا را به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی غلامرضا غنی زاده منتشر کرد. ابتدائا مسئولیت عطائی در این نشریه «سرپرستی سازمان اطلاع رسانی» بود و بعدها با جدا شدن وقفی از این نشریه، عنوان سردبیر در شناسنامه کوشا به نام حامد عطائی خورد.

در سال 81 وی از کوشا جدا شد و مدتی با نشریه ارمغان آذربایجان همکاری کرد. خبرنگاری، عضویت در تحریریه، مقاله نویسی و سرپرستی نشریاتی چون فردای ما، اعتدال و توسعه، چی چست، روزنامه های جوان و رسالت،دعوت، خبرگزاری جامعه جوانان ایرانی(سینا)،روزنامه های مهد آزادی و ندای آذربایجان تبریز، دبیری سیاسی سایت خبری مسیر نیوز و نهایتا مدیرمسئولی سایت خبری – تحلیلی آینانیوز از دیگر فعالیتهای حامد عطائی است.

وی در سالهای 84و86 مدت کوتاهی سردبیری هفته نامه های الدوز و  امانت را نیز بر عهده داشت و امروز سردبیر دوهفته نامه«مهد سرداران» است.

انتشار ویژه نامه هایی برای نشریات «جوان»،«اعتدال و توسعه»،«ارمغان آذربایجان» و ... از دیگر فعالیتهای حامد عطائی است.

او در ادارات کل زندانها، اوقاف و امور خیریه و میراث فرهنگی استان نیز بعنوان مدیر و کارشناس روابط عمومی فعالیت داشته و امروز پرمخاطب ترین سایت خبری تحلیلی آذربایجان(آینانیوز) را مدیریت می کند.

بهزاد محمودیان: خبرنگار سابق صدای ارومیه که بیشتر با خبرها و تحلیل های ورزشی معروف بود.بهزاد علاوه بر حوزه ورزشی در زمینه گزارشات اجتماعی نیز فعالیتهایی در صدای ارومیه داشت.

او با ادامه تحصیل در رشته تربیت بدنی و حضور در هیاتهای ورزشی مختلف در قالب هیات رئیسه، دبیر و ... حضور خود در ورزش را پررنگ تر کرد.

محمودیان در حال حاضر دبیر ورزش آموزش و پرورش و دبیر سروریس ورزشی هفته نامه کوشاست.

لعیا نورانی: جزو اولین خبرنگاران صدای ارومیه بود. وی بعد از جدا شدند از این نشریه راهی هفته نامه امانت  و روزنامه ابرار شد.با شروع کار هفته نامه آراز آذربایجان، وی به سردبیری این نشریه رسید و در کنار آن خبرنگاری خبرگزاری فارس را هم بر عهده گرفت. نورانی امروز یکی از پرکارترین و باسابقه ترین خبرنگاران آذربایجان غربی است که بدون کمترین حاشیه و اوج و حضیضی همچنان به کار خبرنگاری اش ادامه می دهد.

رحمان نریمانی: جزو اولین خبرنگاران صدای ارومیه. وی همکاری نزدیکی نیز با مجموعه نشریات به سرپرستی صادق امجدی داشت. نریمانی در حال حاضر سرپرستی خبرگزاری اقتصاد ایران(اکونیوز) در آذربایجان غربی را بر عهده دارد.

عبدالسلام معروفی: اوایل سال 79 به جمع بروبچه های صدای ارومیه آمد. معروفی بعد از موج دوم جدایی ها از این نشریه ابتدا به مدیریت سازمان آگهی های صدای ارومیه رسید و در کنار آن مطالبی نیز در آن منتشر می کرد. وی از سال 82 به کوشا پیوست و علاوه بر مدیریت آگهی ها، سردبیری این نشریه را نیز عهده دار شد. معروفی با بیش از 8 سال سردبیری در کوشا یکی از پایدارترین سردبیران نشریات محلی در تاریخ آذربایجان غربی است.

حمیدرضا فرشبافی صالحی: با ستونهای آشنایی با جاذبه های گردشگری آذربایجان به جمع تحریریه صدای ارومیه آمد و بهمراه وقفی و عطائی، شهریور 79 از این نشریه جدا شد. صالحی یکی از بنیانگذاران کوشا بود و با مسئولیت مدیر اجرایی در این نشریه فعالیتش را پی گرفت.

وی به سبب علاقه ای که به حوزه باستان شناسی و گردشگری داشت در رشته باستان شناسی فوق لیسانس گرفت و در حال حاضر دانشجوی دکترای فلسفه هنر است.

صالحی هم همچون رضایی و خلیلی فر حوزه چاپ و تبلیغات را برای ادامه فعالیتش برگزید و در سال 84 با وارد کردن اولین دستگاه چاپ لارج فورمت به عرض 20/3 خانه چاپ و طرح ارومیه را تاسیس کرد.

مجموعه چاپی حمیدرضا فرشبافی صالحی در حال حاضر بنام «چاپ توسعه» فعالیت می کند و وی از اعضای هیات مدیره انجمن صنفی چاپخانه داران ارومیه است.

طاهره نوید آرین: جزو اولین خبرنگاران خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) بود که همزمان با سرویس خبر صدای ارومیه نیز همکاری داشت.

وی در آن زمان علاوه بر صدای ارومیه نشریه داخلی «طبارما» را منتشر می کرد.

آرین بعد از قریب یک دهه دوری از عالم خبر و رسانه به تازگی با خبرگزاری ایرنا فعالیت حرفه ای اش را از سر گرفته است.

علاوه بر این جمع خانم نوری از خبرنگاران صدای ارومیه بعدها سر از واحد خبر صداوسیما و شبکه خبر درآورد.خانمها ظفرنیتی، اسماعیل زاده و اسدزاده هم از جداشدگان این نشریه اند که هریک گام در مسیری غیر از فعالیت مطبوعاتی گذاشتند.

علیرضا بافهم، خبرنگار، نویسنده و طنزنویس سابق صدای ارومیه نیز کارمند یکی از بانکهای دولتی است.

همچنین قنبر حاجی وند از دیگر نویسندگان صدای ارومیه اهل میاندوآب بود که صاحب تالیفاتی نیز در حوزه رسانه و سیاست است. او بعد از دوری از فضای مکتوب مدتی به وبلاگ نویسی روی آورد.

گفتنی است خانم پاکزاد هم نویسنده و گزارش نویس صدای ارومیه بعد از جدایی از صدای ارومیه و بعد از مدتی فعالیت در نشریات مختلف در حال حاضر هفته نامه های الدوز و منطق را منتشر می کند.

تاثیر حلقه صدای ارومیه بر فضای فرهنگی و رسانه ای آذربایجان غربی قابل کتمان نیست و امروزه تشکیل چنین جمع هایی دیگر امکان پذیر نیست چراکه با پیشرفت تکنولوژی چاپ و طراحی از بین رفتن شیوه های سنتی از یکسو و دسترسی آسان به منابع غنی مطالب و محتوا از طریق اینترنت، دیگر جایگاههایی چون تایپیست، ویراستار، دبیر سرویس، دبیر تحریریه، عکاس، ... را بی معنی می کند و بسیاری از نشریات محلی با کمک دو سه نفر منتشر می شوند.

اهمیت و نقش جایگاه «حلقه صدای ارومیه» تا آنجایی است که امروز شش تن از ده نفر اعضای شورای سیاستگزاری اولین روزنامه آذربایجان غربی(آراز آذربایجان) را اعضای سابق این حلقه تشکیل می دهند. محمدرضا خادم شمس، رضا شمس، رحمان نریمانی، لعیا نورانی، قنبر حاجی وند و بهرام اسدی.